Stanowisko w kopule Kosmicznej Akademii: podgląd widma RF w czasie rzeczywistym na dużym ekranie, laptop z oprogramowaniem SDR++ oraz zdekodowane wydruki zdjęć satelitarnych.

Setup inside the Kosmiczna Akademia dome: real-time RF waterfall spectrum monitor, SDR workstation, and sample decoded satellite prints.

W grudniu 2024 r. w Międzynarodowym Centrum Kongresowym (MCK) w Katowicach odbyła się 8. edycja Śląskiego Festiwalu Nauki. Wystawiłem stanowisko ze sprzętem radiowym i satelitarnym w kopule edukacyjnej Kosmicznej Akademii. W odróżnieniu od zatłoczonych głównych alei festiwalu, nasza strefa była znacznie spokojniejsza – przez większość czasu stałem przy sprzęcie i rozmawiałem z tymi, którzy podchodzili zaciekawieni ekranem wodospadu SDR i elementami anten.

In December 2024, the 8th Silesian Science Festival took place at the International Congress Centre (MCK) in Katowice. I set up a satellite and radio astronomy exhibit inside Kosmiczna Akademia's educational dome. Unlike the packed main aisles of the venue, our zone was quiet and low-key – most of the time I stood by the gear, chatting with visitors who stopped by, intrigued by the SDR waterfall display and physical antenna hardware.

Sprzęt na stanowisku: od anten do analizy pasma

Hardware on Display: From Antennas to Spectral Analysis

Zabrałem ze sobą przekrój aparatury, którą na co dzień wykorzystuję do nasłuchów i obserwacji satelitarnych:

I brought a representative cross-section of the gear I use daily for satellite tracking and radio monitoring:

• Promiennik helikalny na pasmo 1.7 GHz: własnoręcznie nawinięta helisa RHCP z reflektorem, przystosowana do pracy w ognisku czaszy satelitarnej przy odbiorze cyfrowych transmisji HRPT z satelitów polarnych.
• 1.7 GHz Helical Feed: Hand-wound RHCP axial helix with backplate, built for offset dishes receiving digital HRPT downlinks from polar weather satellites.
• Makiety geometrii anten: modele anteny dookólnej QFH (Quadrifilar Helix na 137 MHz) oraz czaszy parabolicznej – bardzo pomagały w prostym tłumaczeniu, czym różni się polaryzacja kołowa od liniowej i jak wiązka skupia się w ognisku lustra.
• Antenna Geometry Models: Scale models of a 137 MHz Quadrifilar Helix (QFH) and a parabolic reflector – invaluable for explaining circular vs. linear polarization and how RF energy focuses.
• Stanowisko z podglądem widma SDR: laptop podłączony do dużego monitora zewnętrznego, na którym na żywo pracowało oprogramowanie SDR++ i SatDump, pokazując szum tła, częstotliwości i wodospad sygnałów w paśmie.
• SDR Spectrum Station: Laptop tied to a large external monitor running SDR++ and SatDump, displaying real-time noise floors, RF signals, and waterfall spectrums.
• Zdekodowane zdjęcia Ziemi: wydrukowane wielospektralne fotografie satelitarne z przelotów satelitów Meteor-M, NOAA i MetOp w pełnej rozdzielczości (kanały widzialne i podczerwone).
• Decoded Satellite Prints: Sample full-resolution multispectral Earth composites captured from Meteor-M, NOAA, and MetOp passes (visible and thermal infrared).

Rozmowy z pasjonatami i praktyka radiowa

Direct Technical Conversations

Spokojniejsze tempo strefy miało swoje duże plusy. Zamiast rzucać ogólnikami do przepływającego tłumu, mogłem poświęcić po kilkanaście minut każdemu, kto podszedł z konkretnymi pytaniami. Rozmawialiśmy o praktycznych problemach: jak dobrać tani tuner SDR (np. RTL-SDR v4), jak poprawnie zasilić przedwzmacniacz LNA przez bias-tee, jak unikać zakłóceń elektromagnetycznych od domowych zasilaczy impulsowych i czym różni się odbiór pasma VHF 137 MHz od mikrofalowego 1.7 GHz. Kilka osób dopytywało też o amatorskie obserwacje linii wodoru 1420 MHz (21 cm).

The calm setting proved to be a real advantage. Instead of shouting soundbites over a crowd, I could spend fifteen minutes with anyone genuinely interested. We dove into hands-on details: choosing an entry-level SDR dongle (like RTL-SDR v4), powering preamps cleanly via bias-tee, filtering out interference from cheap switch-mode power supplies, and the practical differences between VHF 137 MHz and microwave 1.7 GHz tracking. Several visitors also asked about detecting the 21 cm (1420 MHz) neutral hydrogen line on amateur hardware.

Galeria fotografii ze stoiska

Exhibit Photo Gallery